کد مطلب: 112 | زمان ارسال: ۲۰:۲۸:۴۵ - سه شنبه ۱ تیر ۱۳۹۵ | بدون نظر | دفعات مشاهده : 1,491 views | |

شرح غزلیات شمس…قسمت اول

قسمت اول…
غزل «گر جان عاشق دم زند ….»  یکی از غزلیات اسرار آمیز جناب مولوی است که غزلی چند لایه و چند بُعدیست .
به این صورت که در ابتدا می توان برداشتی کاملا عرفانی از این غزل داشت و البته در نهایت نیز چنین است. اما کار به همینجا ختم نمیشود و این غزل لایه های دیگری نیز دارد که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد.
می توان گفت که این غزل جناب مولوی یکی از غزل های علمی وی نیز به شمار میرود چرا که در این غزل به برخی از مسائل علمی زمان خود از جمله هیئت و نجوم اشاراتی دارد.
اما نکته اصلی و شگفت انگیز این غزل آن است که مولوی یک سلسله آیات و روایات مربوط به نحوه پیدایش عالم را در این ابیات به  صورت خلاصه ولی کامل بیان کرده است و راز آلود بودن آن به این دلیل است که ایشان این سیر آفرینش را به شکلی وارونه و از آخر به اول بیان کرده است بنابر این غزل مذکور در واقع  همانند سبکی از فیلم های سینمایی است که از آخر به اول داستان فیلم را روایت می کنند.
مولوی بزرگ در این غزل بیش از همه مستغرق در مفاهیمی است که در کلام حضرت علی است و در نهج البلاغه نیز موجود است.
خلاصه آنکه صرف اخذ مفهومی عرفانی از این غزل هرچند به تنهایی قادر به اغناء ذهنی مشتاقان است. ولی در واقع جفای به عمق مفاهیم مستور در آن است .و از طرفی توجه به معانی پنهان در این غزل میتواند در شناخت فضای ذهنی جناب مولوی کمک موثری باشد.
یکی از لایه های این غزل ذکر اوصاف قیامت است که در قرآن و روایات بیان شده است.
لایه دیگر این غزل ،بیان سلسله مراحل آفرینش این جهان است که بسیار دقیق و رندانه بیان گردیده است.
لایه دیگر این غزل بیان ظرائفی از علم هیئت است که در زمان ملای روم رواج داشته است.
و البته لایه عرفانی غزل که جای خود دارد و همینطور صنایع لفظی و معنوی و علم بدیع که در سراسر غزل غوغا میکند .ولی در حوصله این مقال نمی گنجد. اما در زمانی دیگر بحثی درباره صنایع لفظی و معنوی در غزلیات شمس خواهیم داشت.
در این مجال ابتدا به ذکر معنای برخی از لغات به کار رفته در این غزل خواهیم پرداخت و سپس در مورد مراحل نهگانه خلقت و سیر آفرینش عالم، مطالبی را بیان خواهیم کرد.  مراحلی  که امروزه علم نیز آنها را پذیرفته است. واتفاقا موضوع پیدایش عالم چه در فیزیک کوانتوم و چه در سایر علوم مرتبط از مباحث داغ و پرطرفدار امروز است.
و در پایان به آیات و احادیثی که این غزل از آنها بهره برده است اشاره خواهیم کرد……پایان بخش اول



ارسال نظر


یک × = 9




قدسی تو آبروی غزل های خویش باش